Zanim klikniesz, sprawdź. Zanim zapłacisz, pomyśl. W sieci Twoja czujność ma znaczenie.
Internet daje nam niemal nieograniczone możliwości. Dzięki niemu robimy zakupy, sprzedajemy niepotrzebne przedmioty, utrzymujemy kontakt z bliskimi i zdobywamy informacje. Niestety, w wirtualnym świecie nie brakuje również osób, które wykorzystują naszą ufność, pośpiech i emocje, aby wyłudzić pieniądze lub przejąć dane osobowe. 29 października, w Światowym Dniu Internetu, ząbkowiccy policjanci przypominają, że bezpieczeństwo w sieci zaczyna się od naszych decyzji. Zanim klikniesz w link, podasz kod BLIK lub wykonasz przelew, zatrzymaj się i sprawdź, czy po drugiej stronie nie czeka na Ciebie oszust.
Internet stał się nieodłączną częścią naszego codziennego życia. Korzystamy z niego zarówno w pracy, jak i w czasie wolnym. Kupujemy, sprzedajemy, płacimy rachunki, kontaktujemy się z rodziną i znajomymi, a także nawiązujemy nowe relacje. To ogromne udogodnienie, które pozwala nam zaoszczędzić czas i szybko załatwić wiele spraw.
Trzeba jednak pamiętać, że wirtualny świat, podobnie jak rzeczywistość, nie jest wolny od zagrożeń. Cyberprzestępcy stale modyfikują swoje metody działania, tworzą wiarygodnie wyglądające fałszywe strony, podszywają się pod znane firmy, pracowników banków, a nawet naszych najbliższych. Wykorzystują presję czasu, strach, ciekawość i chęć skorzystania z atrakcyjnej okazji.
Dlatego Światowy Dzień Internetu to dobra okazja, aby przypomnieć, że o bezpieczeństwie w sieci decyduje przede wszystkim nasza rozwaga, czujność i odpowiedzialne podejście do tego, co robimy w internecie.
Nie każda wiadomość, oferta czy prośba o pomoc jest tym, za co się podaje. Czasem wystarczy chwila nieuwagi, aby stracić pieniądze lub przekazać przestępcom dane, które później wykorzystają przeciwko nam. Aby ograniczyć ryzyko, warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach.
1. Zanim zapłacisz, sprawdź sklep i sprzedawcę.
Wyjątkowo atrakcyjna cena może być przynętą. Przed zakupem sprawdź opinie o sklepie, jego dane kontaktowe, regulamin oraz warunki płatności i zwrotu. Nie podejmuj decyzji wyłącznie pod wpływem promocji ani informacji, że oferta zaraz wygaśnie. Przy zakupach od osób prywatnych zachowaj ostrożność, szczególnie gdy sprzedający nalega na płatność poza oficjalnym serwisem.
2. Kod BLIK? Najpierw potwierdź, komu przekazujesz pieniądze.
Oszust może przejąć konto w mediach społecznościowych i podszyć się pod znajomego lub członka rodziny, prosząc o pilną pożyczkę. Zanim przekażesz kod BLIK, zadzwoń do tej osoby i upewnij się, że rzeczywiście potrzebuje pomocy. Zawsze dokładnie sprawdzaj kwotę i dane odbiorcy wyświetlane w aplikacji bankowej przed zatwierdzeniem transakcji. Sam kod nie wystarczy, aby zakończyć każdą płatność, ale jego przekazanie może umożliwić oszustowi próbę wyłudzenia pieniędzy.
3. Nie klikaj bez zastanowienia w podejrzane linki.
Wiadomości o rzekomej niedopłacie za przesyłkę, konieczności dopłaty do zamówienia, zablokowanym koncie czy pilnej aktualizacji danych mogą prowadzić do fałszywych stron. Nie otwieraj odruchowo linków otrzymanych SMS-em, e-mailem lub przez komunikator. Jeśli masz wątpliwości, samodzielnie wejdź na oficjalną stronę firmy lub skorzystaj z jej aplikacji.
4. Chroń swoje dane i hasła.
Nie udostępniaj nikomu haseł, danych logowania do bankowości, pełnych danych karty płatniczej ani kodów autoryzacyjnych. Nie podawaj danych osobowych na stronach, których wiarygodności nie potwierdziłeś. Stosuj silne, unikalne hasła do poszczególnych kont i włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe wszędzie tam, gdzie jest dostępne.
5. Uważaj na fałszywych pracowników banków i innych instytucji.
Oszuści potrafią przekonująco przedstawić się jako pracownicy banku, policjanci lub przedstawiciele innych instytucji. Mogą informować o rzekomym zagrożeniu środków na koncie i nakłaniać do wykonania przelewu, wypłaty gotówki albo zainstalowania programu umożliwiającego zdalny dostęp do urządzenia. Nie działaj pod presją. Rozłącz się i samodzielnie skontaktuj z daną instytucją, korzystając z oficjalnego numeru telefonu.
6. Zachowaj rozsądek podczas internetowych znajomości.
Nie każda osoba, z którą rozmawiamy w sieci, ma uczciwe zamiary. Oszuści mogą przez dłuższy czas budować zaufanie, a następnie prosić o pieniądze, dane lub pomoc w rzekomo nagłej sytuacji. Zachowaj szczególną ostrożność wobec próśb o przelewy, inwestycje i przekazywanie poufnych informacji osobom, których tożsamości nie możesz wiarygodnie potwierdzić.
7. Aktualizuj urządzenia i korzystaj z bezpiecznych połączeń.
Regularnie aktualizuj system operacyjny i aplikacje. Pobieraj programy wyłącznie z zaufanych źródeł, zabezpieczaj telefon i komputer kodem lub inną metodą blokady, a podczas logowania do ważnych usług unikaj niezabezpieczonych, publicznych sieci Wi-Fi. Nie ignoruj również ostrzeżeń przeglądarki dotyczących podejrzanych stron.
8. Zastanów się, zanim coś opublikujesz.
Zdjęcia, informacje o miejscu pobytu, szczegóły dotyczące rodziny czy dane z dokumentów mogą zostać wykorzystane przez osoby o nieuczciwych zamiarach. Sprawdzaj ustawienia prywatności swoich profili i pamiętaj, że raz opublikowane treści mogą być kopiowane oraz rozpowszechniane poza Twoją kontrolą.
Jeżeli wiadomość, oferta lub zachowanie rozmówcy wzbudzają Twoje wątpliwości, nie kontynuuj działania pod presją. Przerwij kontakt, nie klikaj kolejnych linków i nie przekazuj pieniędzy ani danych.
Jeżeli podejrzewasz, że padłeś ofiarą oszustwa:
- Niezwłocznie skontaktuj się z bankiem za pośrednictwem oficjalnej infolinii lub aplikacji. Jeśli przekazałeś dane logowania, kod autoryzacyjny albo dane karty, poproś o odpowiednie zabezpieczenie rachunku i instrumentów płatniczych.
- Zmień zagrożone hasła, szczególnie jeśli używałeś tego samego hasła w kilku miejscach. W razie potrzeby wyloguj inne sesje i włącz dodatkowe zabezpieczenia.
- Zabezpiecz dowody, takie jak wiadomości, adresy stron internetowych, potwierdzenia przelewów, dane odbiorcy czy zrzuty ekranu. Nie usuwaj korespondencji, która może pomóc w ustaleniu przebiegu zdarzenia.
- Zgłoś sprawę Policji. Przekaż informacje o zdarzeniu, okolicznościach i poniesionej stracie. Nie zwlekaj ze zgłoszeniem, nawet jeśli nie masz pewności, czy uda się odzyskać pieniądze.
- Zgłoś podejrzaną stronę lub wiadomość odpowiednim podmiotom. Podejrzane strony internetowe można zgłaszać do CERT Polska za pośrednictwem formularza na stronie incydent.cert.pl, a podejrzane SMS-y przekazać na bezpłatny numer 8080.
Pamiętaj, że szybka reakcja może ograniczyć dalsze straty i pomóc w zabezpieczeniu Twoich danych oraz pieniędzy.
Światowy Dzień Internetu przypomina, że sieć może być bezpiecznym i przydatnym narzędziem, jeśli korzystamy z niej świadomie. Nie musimy rezygnować z zakupów online, kontaktów z bliskimi czy nowoczesnych technologii. Powinniśmy jednak pamiętać, że za atrakcyjną ofertą, pilną wiadomością lub prośbą o pomoc może kryć się próba oszustwa.
Ząbkowiccy policjanci apelują: nie działaj pod wpływem emocji, weryfikuj informacje i nie udostępniaj danych bez upewnienia się, komu je przekazujesz. Poświęcenie kilku chwil na sprawdzenie wiadomości może uchronić przed poważnymi konsekwencjami.
W internecie, tak jak w codziennym życiu, warto zachować zasadę ograniczonego zaufania. Pamiętajmy, że ostrożność nie oznacza braku zaufania do ludzi, lecz odpowiedzialność za własne bezpieczeństwo.
Zanim klikniesz, sprawdź. Zanim zapłacisz, pomyśl. W sieci Twoja czujność ma znaczenie.
podkom. Katarzyna Mazurek
Oficer Prasowy
Komendy Powiatowej Policji w Ząbkowicach Śląskich
tel. 608 086 826